Tribute cho ba

tuyet-hong-nguyen (14)

tuyet-hong-nguyen (2)

tuyet-hong-nguyen (4)

***

VÀI Ý NGHĨ VỀ WEB TRIBUTE CHO BA TÔI  /  Tạ Thái, tháng 1, 2011

Một comment trong trang thơ của ba tôi, “Thơ Tạ Ký — Sầu Ở Lại” dẫn tôi đến với trang web www.diendanpetrusky.com của ngôi trường Pétrus Ký thuở xưa.  Bao thế hệ đã qua từ hồi tôi từ giã ngôi trường dễ thương đó…  Thời gian vùn vụt, còn mấy năm nữa thôi là tôi sẽ ở tuổi mà ba tôi chết.  50 có già chưa nhỉ?  Hy vọng có tiền để plastic surgery trẻ thêm vài năm.

Muốn hay không, tên tuổi ba tôi dính với expression “tài hoa mệnh bạc”.  Ba tôi rất yêu “Kiều”, làm thơ có nhiều hình ảnh “Kiều”, và thì “Chữ tài liền với chữ tai một vần”.  Mẹ tôi thì đẹp, cho tới 50 cũng còn đẹp, thon.  Tôi nhớ có lần Mẹ đi ăn tiệc cưới, tôi make-up, chải tóc phồng rẻ mái cho Mẹ, cho mượn áo khoác sequin, và Mẹ mặc áo dài đen có bông hồng đỏ (không biết đám cưới có kiêng màu đen không cà, nhưng có thêm màu sắc chắc không sao!), Mẹ nói bao nhiêu người ngạc nhiên và khen ngợi.  Bây giờ, sau một cơn stroke, Mẹ già nhanh, lưng còng, thấy tội.  Mẹ tôi không hẵn là một “hồng nhan bạc mệnh”.  Và nếu Mẹ là mẹ của người khác, có lẽ tôi sẽ thương Mẹ hơn.  (Nghe lọt lỗ tai không Trời?  Ối! Con ơi là con!)

Hồi trước thỉnh thoảng tôi cũng search tên ba tôi và thấy rải rác những bài viết về Ba và thơ.  Có những bài thơ đánh máy không trúng, nhưng typo thì chịu thôi.  Ngay cả lúc mẹ tôi về Việt Nam kiếm được tập thơ của Ba mang qua rồi tôi đánh máy và sau đó đưa cho chị Minh Thủy đánh máy, rồi mình kiểm duyệt lại, vậy mà lúc tôi dùng tập thơ đã in năm 2001 (Wow, 10 năm rồi!) để đánh máy lại trong blog của mình, tôi vẫn thấy typo.  Đó là chưa kể quyển thơ chính đã có sẵn typo rồi.  Tôi biết thế vì tôi còn nhớ lúc mới phát hành tập thơ của Ba, Ba đã nhờ tôi kiên nhẫn bỏ thêm một trang giấy kèm sửa lại những chữ, câu sai vào trang cuối.  “Tam sao thất bổn” là cái chắc.

Trong bài blog post lại mà tôi đọc, có đoạn nói mẹ của ba tôi lúc đi thăm nuôi với Mẹ và tôi (có anh tôi không cà, tôi quên rồi), mẹ của ba tôi mới nói rằng Mẹ lấy chồng Cộng Sản cao cấp.  Điều này đúng một phần.  Tôi có nên phân trần không?  Và phân trần cho Mẹ?  Có điều, câu chuyện một người thi sĩ, một người thầy mà nhiều người nhớ, kính mến, bị đi tù cải tạo, bị vợ bỏ đi lấy chồng Cộng Sản cao cấp, rồi bị vợ bỏ rơi dẫn hai con trốn đi vượt biên, còn mình ở lại và sau cùng chết cô đơn nghe “dramatic”, nhiều kịch tính hơn là “the whole story”, sự-việc-là-thế-này.

Tôi có viết một tí về sự-việc-là-thế-này trong truyện ngắn hồi ký “3 1/2 Lần Joy Luck“.  Trong đó có bức thư không gửi Mẹ viết cho Ba trong trại tỵ nạn, lúc chưa biết Ba chết.  Chỉ vài sự kiện để giúp biện hộ cho Mẹ một tí.  Tí tí thôi, chứ tôi cũng không care lắm.  Và Mẹ thì tôi biết không care bất cứ chuyện gì khác trong lúc này, ngoại trừ phim bộ Đại Hàn và khu vườn của Mẹ.  Xin đừng giận tôi nếu tôi nói những gì bạn đọc không muốn biết nhé.

Bà nội tôi chết năm tôi sinh ra đời.  Cả nhà nội chết vì bão lụt năm con rồng.  Người bà đi thăm nuôi chung là bà con bên Mẹ và cũng là hàng xóm, chứ không phải là mẹ của ba tôi.  Ba tôi gọi bà là Má Sáu.  Sau cuộc đổi đời 1975, nếu đừng có cảnh học tập cải tạo thì đã tránh được bao thảm cảnh khác.  Giờ nhìn lại, không biết chế độ cầm quyền có hối hận không, có thấy cần xin lỗi không cà.  Mà như những nước đã và đang đô hộ Việt Nam, cách này hay cách khác, có ai xin lỗi xin phải đâu há.  Khi ba tôi đi tù, chúng tôi sống đói khổ như bao nhiêu người khác.  Tôi nhớ có lần Mẹ phải “chạy affair” (buôn hàng lậu) xa, tôi ở nhà lục nát nước mới kiếm được một con cá khô mốc meo ăn tạm.  Nhưng quan trọng hơn, tôi nhớ Mẹ cương quyết phải có vị thế trong xã hội mới để giúp ba tôi ra tù sớm.  Tôi phải vào Đội, sinh hoạt, học tập xuất sắc.  Mẹ bon chen vào Hội Phụ Nữ phường xóm rồi lên cao hơn.  Mẹ cặp với ông cán bộ đã có gia đình để chúng tôi có đồ ăn bỏ vào bụng.  Mẹ cặp với những người khác để có connection làm business, kiếm tiền.  Khi đã đủ điều kiện, Mẹ mua chuộc đúng đường giây để ba tôi được thả về.  Không những thế, Mẹ mua một chỗ dạy học cho Ba trong trường cũ Pétrus Ký!  Những việc này không thể xảy ra nếu Mẹ không có bồ cán bộ, không có vị thế trong xã hội mới, và không có một người bà con tập kết ra Bắc và tương đối có chức vị.  Lấy làm chồng thì không có chuyện đó.

Thật ra, Mẹ không muốn vượt biên.  Anh Thạch và tôi sắp tới tuổi có thể bị bắt đi bộ đội.  Có chồng bị tù, Mẹ không muốn có con chết trận.  Chúng tôi vượt biên hụt mấy lần.  Lúc chánh quyền đuổi dân gốc Hoa vượt biên bán chánh thức, Mẹ cặp với một ông gốc Hoa, rất khéo, để cả vợ ông OK chuyện nhận chúng tôi là con nuôi họ để vượt biên.  (Chúng tôi họ Tạ cũng dễ.) Chung vàng thì chưa chung đủ, nhưng có lẽ ông ta ứng trước cho Mẹ.  Sau này qua Mỹ, Mẹ trả dứt nợ cũ.  Hôm cuối cùng đưa chúng tôi đi, Mẹ nói nhìn mặt hai đứa con thơ không nỡ bỏ chúng nên Mẹ bỏ Ba.  Đó là điều mà ba tôi không biết và có lẽ hận Mẹ nhiều nhất.

Tôi có làm bài thơ “Gương và tôi, thiếu phụ” tặng Mẹ.  Mẹ yêu và chọn Ba thay vì bác sĩ, thương gia, vì hai câu thơ “Đêm nay có kẻ không nhà  /  Thẩn thơ phố lạnh đợi qua giao thừa”.  Tôi đã chứng kiến những phút giây ngọt ngào, đầm ấm giữa ba mẹ.  Và tôi đã nhìn thấy những tan nát, đau thương.  Hôn nhân của hai người đã chấm dứt từ lúc tôi sinh ra.  Có lẽ vì vậy mà Mẹ thương anh tôi nhiều hơn vì tôi là biểu tượng của sự chấm dứt, còn anh là love child.  Ba tôi có affair với người dì, em cùng cha khác mẹ của Mẹ.  Một trong nhiều affair.  Mẹ phát giác, đòi ly dị, Ba không chịu.  Xã hội thập niên 60 ít ai ly dị.  Một taboo.  Mạnh ai nấy sống từ lúc đó rồi.  Dù lúc nào tình yêu cũng hiện diện, để biến thành tình hận.  Anh tôi ghét cả Mẹ lẫn Ba vì vậy.  Và với Ba, bao trùm tất cả là cơn bệnh rượu và bài bạc.  Chúng cầm tù Ba cũng như trại cải tạo vậy.

Đủ chưa?  Vạch áo cho người xem lưng?  Tôi viết cho bạn đọc, nhưng tôi cũng viết cho tôi.  Như tôi chia xẻ những bài thơ, văn, nhạc của mình trên mạng lưới vô hình.  Rốt cuộc tất cả hoàn không.  Diễn cho hay để khi đèn tắt, màn hạ được khán giả vỗ tay.  Or not.  Don’t matter much these days.

À, thêm một điều.  Lúc ba tôi biết tôi là gay, (vì đọc nhật ký con nít của tôi), Ba nói một điều giúp tôi trở thành con người của tôi bây giờ.  Ba nói, “Ba muốn con biết rằng nữa con có vợ, hay có chồng, Ba cũng vẫn thương con.”  “Ba biết con sẽ gặp nhiều đau khổ, nhưng Ba muốn con sống thành thật với chính mình.”  Đó là Tạ Ký mà tôi cảm tạ và hy vọng gặp lại.  (Không biết Ba có đầu thai chưa cà?  Hy vọng Ba làm người Thụy Sĩ hay Đan Mạch cho sướng.  Còn làm con gái thì đừng đẹp quá, phải không các bạn?)  ///  Tạ Thái, January 2011, “Vài ý nghĩ về web tribute cho ba tôi”.

*****

*****

http://bandaovovi1.blogspot.com/2013/06/ta-ky.html

Sunday, June 16, 2013.

Hôm nay là Father’s Day.  Nghĩ tới ba tôi, tới mấy trăm tập thơ còn giữ, không biết sẽ mang theo không nếu tôi phải dời nhà trong tương lai, tôi nghĩ mình nên đăng lại thơ của Ba ở trang blog này.  http://bandaovovi1.blogspot.com/2013/06/ta-ky.html .  Đăng thêm, vì tôi đã post ở https://thaita.wordpress.com/taky/

Nhớ lại lúc trước khi in sách, tôi có bà dì Bạch Vân, có tâm đạo và trình độ tâm linh đặc biệt, một hôm nói với tôi rằng:  “Tạ Ký ba con nhắn với Dì là con in lại tập thơ cho ba con đó nha.”

Tôi thường cầu nguyện cho Ba, anh Thạch dù ở cảnh giới nào cũng có cơ hội tu tiến.  Mẹ thì tôi xin Chúa quan phòng những ngày còn lại, khi ra đi cũng nhẹ nhàng.  Và cũng xin Thầy Tám để ý giùm trong 1 giấc mơ, cũng đúng hôm Father’s Day năm ngoái, “Giấc mơ dễ thương về Thầy“.

Tôi có vài giấc mơ tiền kiếp, vài vision lúc thiền về 4 người chúng tôi.  Yêu, ghét, hận thù, bài học trả đầy đủ chưa cà?  Cũng có lúc tôi viết về những chuyện đó như “therapy”, tự giúp mình vượt qua sóng gió tình cảm gia đình.  Nhưng tôi bỏ phần lớn rồi, không cần nhớ làm gì, và cũng không quan trọng phải cho người khác biết.  Những gì để lại trên mạng, tôi cảm thấy OK.  Dù có người ngạc nhiên và phản ứng mạnh.  Nói chung, đời sống con người là đa dạng, phức tạp.  Đời sống một thi sĩ, nghệ sĩ thì hơn thế nữa.

“Chúc Ba và Thạch an bình, vui tươi nha, dù ở cảnh đời nào đó, đầu thai ở đâu đó, hay vẫn còn đang cõi tâm linh, nhìn xuống check up Mẹ và Thái.”

Video cho Ba  http://www.youtube.com/watch?v=Drcs-znm4BE

Video cho Thạch (Tony)  http://www.youtube.com/watch?v=rLt7AQ-6ltg

Video cho Mẹ  http://www.youtube.com/watch?v=ra7w8h8WWeo

Đi Rose Parade với Mẹ 2009  http://www.youtube.com/watch?v=ujg6RsCW3jo

Mẹ, con mèo Ash, và hoa mai  2013 http://www.youtube.com/watch?v=UUOn3ujRXLc

*****

Mom and my brother Thach

mom, dad toasting

***

***

tuyet-hong-nguyen (9)

tuyet-hong-nguyen (6)

tuyet-hong-nguyen (20)

tuyet-hong-nguyen (21)

tuyet-hong-nguyen (22)

***

Advertisements

8 Responses to Tribute cho ba

  1. Ninh Tuan says:

    Thái mến…
    Thật xúc động khi đọc bài viết trên. Rất ít người có thể viết lên những thầm kín của cuộc đời. Thái đã làm được đìều đó…

  2. Pingback: Tùy bút « Thai Ta’s Blog

  3. Pingback: Buồn Như – Tạ Ký | xaydungvovi.org

  4. xaydungvovi says:

    THƠ TẠ KÝ / TRIBUTE CHO BA
    Lời Cảm Tạ: Những dòng thơ lưu lại, những dòng thơ đã mất. Những gì muốn nói, đã nói, chưa kịp nói, và không thể nói. Một kiếp người, chớp mắt. Định mệnh đã buộc chặt ba tôi với quê hương Việt Nam và thơ. Định mệnh đã cho ba tôi những tình bạn mà ba tôi vô cùng quí mến. Xin cảm tạ những tình bạn tha thiết, tri âm tri kỷ đó. Một ngàn năm nữa, không biết tiếng Việt có còn không, nhưng cách đây hai mươi mấy năm, trong trại học tập cải tạo, có một người đàn ông tối tối lén lút trùm mền viết thơ trên giấy đi cầu tơi tả, và Tết đến, thầm thì đọc những dòng thơ ai oán cho bạn đồng tù nghe, để họ được khóc. Hình ảnh đó là tinh túy của ba tôi. Tập thơ này là một cảm tạ, tới quê hương, tình yêu, và Thượng Đế. /// Tạ Thái, 2001
    https://thaita.wordpress.com/taky/
    https://thaita.wordpress.com/taky/diary1978/
    https://thaita.wordpress.com/taky/tribute/
    https://thaita.wordpress.com/taky/tuong-niem/
    https://thaita.wordpress.com/taky/viet-ve-ta-ky/
    http://xaydungvovi.org/2014/08/23/buon-nhu-ta-ky/
    http://xaydungvovi.org/thaita/family1/

  5. Pingback: ThaiTa.wordpress.com | Thai Ta's Blog

  6. Anh Tạ Thái kính mến, cám ơn anh rất nhiều đã viết lên những lời nói chân tình, thẵng thắn và đầy tình cảm. Xem qua rồi tôi rất kính trọng và quý mến thân mẫu của anh, Cô Tạ Ký. Cô đã thấy rất xa số phận của các anh chị dưới chế độ Cộng Sản Việt Nam, nên đã can đảm chọn một con đường đi . Tâm là căn bản và thân chỉ là giai đoạn mà thôi.
    Kính mến,

    Mai Phú Hưng, Petrus Ký 77C5

Comments are closed.